4 mld dolarów gwarancji USA na polskie zakupy

Polska i Stany Zjednoczone podpisały 9 września 2026 r. szóstą umowę o gwarancji kredytowej w programie Foreign Military Financing, tym razem na 4 miliardy dolarów. Ze strony polskiej dokument podpisali wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, minister finansów Andrzej Domański oraz prezes Banku Gospodarstwa Krajowego Mirosław Czekaj, ze strony amerykańskiej — podsekretarz stanu Thomas DiNanno. Departament Stanu podaje, że łączne amerykańskie wsparcie finansowe polskich zakupów obronnych zbliża się do 20 miliardów dolarów.

Gwarancja kredytowa nie jest zamówieniem

To rozróżnienie decyduje o rozumieniu całej sprawy. Program Foreign Military Financing nie kupuje sprzętu — obsługuje płatności za zakupy już zakontraktowane w trybie sprzedaży międzyrządowej. Mechanizm wygląda następująco: polska strona zaciąga kredyt, rząd Stanów Zjednoczonych udziela gwarancji, a gwarancja obniża koszt pieniądza, bo ryzyko kredytowe przejmuje podmiot o najwyższej wiarygodności. Środki przechodzą przez Bank Gospodarstwa Krajowego.

Strona polska podaje, że warunki są korzystniejsze niż w dwóch poprzednich umowach, ponieważ część kosztów finansowania pokrywa grant rządu amerykańskiego. Ani oprocentowania, ani harmonogramu spłat nie ujawniono. Umowa nie tworzy więc nowej zdolności wojskowej — tworzy ramy płatności za zdolności zamówione wcześniej.

Co to znaczy dla lotnictwa

Z perspektywy lotniczej najważniejsze pozycje są trzy:

• śmigłowce szturmowe AH-64E Apache — kontrakt z 2024 r. na 96 maszyn o wartości około 10 miliardów dolarów, z dostawami zapowiadanymi od 2028 r.,
• modernizacja samolotów F-16 do standardu pozwalającego na dalszą eksploatację i integrację nowego uzbrojenia,
• pakiety wsparcia eksploatacji samolotów F-35A, których pierwsze egzemplarze trafiły do kraju w 2026 r.

Polskie doniesienia wskazują, że środki obejmują także programy pozalotnicze, w tym czołgi Abrams oraz aerostaty rozpoznawcze. Zakres podziału środków między poszczególne programy nie został jednak podany.

Czego nie wiemy

Uczciwiej jest wskazać luki niż je wypełnić domysłami. Nie podano harmonogramu spłat ani oprocentowania. Nie ujawniono podziału gwarantowanej kwoty między programy. Nie wiadomo też, czy umowa zmienia terminy dostaw — finansowanie może przyspieszyć płatności, ale harmonogramy produkcji i przekazania maszyn zależą od producenta i kolejki zamówień, nie od źródła pieniędzy. Do tych trzech pytań wracamy, gdy pojawią się dokumenty.

Kontekst dla Polski

Gwarancja poprawia warunki kredytu, czyli obniża koszt nabycia. Nie zmniejsza natomiast kosztu cyklu życia: części zamiennych, szkolenia załóg i personelu technicznego, infrastruktury bazowej oraz obsługi technicznej i remontów. W przypadku Apache i F-35 ten drugi składnik jest znaczący i rozłożony na dekady — a jego wysokość zależy od tego, ile prac można wykonać w kraju.

Stąd wynika wniosek, który wraca przy każdej kolejnej umowie FMF: równolegle do finansowania zakupów warto mierzyć postęp w budowaniu krajowych zdolności obsługowych. Bez nich korzystny kredyt na nabycie zostaje z czasem zjedzony przez koszty eksploatacji rozliczane za granicą. To nie zarzut wobec programu, lecz wskazanie, gdzie znajduje się dźwignia, którą Polska kontroluje samodzielnie.

Źródła

• Departament Stanu USA, „United States and Poland Sign $4 Billion Foreign Military Financing Loan Guarantee, Bringing Total U.S. Support to Nearly $20 Billion”, 09.2026, state.gov.
• Defence24, „4 mld USD na zakup sprzętu z USA. Umowa podpisana”, 09.09.2026, defence24.pl.
• Bankier.pl, „4 miliardy dolarów z USA na polską armię”, 09.2026, bankier.pl.

Opracowanie własne redakcji Wylatani. Materiał Departamentu Stanu USA pozostaje w domenie publicznej; publikacja nie oznacza poparcia instytucji amerykańskich.

Fot. Cpl. Grant Hockley, U.S. Army (domena publiczna), via Wikimedia Commons — AH-64E Apache podczas Polish Apache Initiative, maj 2026 (zdjęcie ilustracyjne)